Backup
Kopia zapasowa danych firmy - minimum dla 1-10 osób
Najczęstsza odpowiedź na pytanie „jaka jest Twoja kopia zapasowa?” w małych firmach to: „mamy w chmurze”. Co zwykle znaczy: jest jedna kopia w jednym miejscu, do której wszyscy mają dostęp tymi samymi hasłami. Po ataku ransomware albo pomyłce pracownika — znika razem z oryginałem.
Zasada 3-2-1 (i dlaczego nadal działa)
Klasyczna reguła backupu, sprawdzona od lat:
- 3 kopie Twoich danych (oryginał + 2 kopie)
- 2 różne nośniki (np. dysk komputera + chmura lub NAS + chmura)
- 1 kopia poza firmą (chmura albo dysk wynoszony do domu)
Ta zasada wymyślona jest tak, żeby pojedyncza awaria nie zniszczyła wszystkich kopii. Pożar, kradzież, ransomware, błąd pracownika — zawsze masz drugie miejsce.
Co konkretnie backupować w małej firmie
- skrzynki pocztowe firmy
- dokumenty: faktury, umowy, akta, raporty
- dane klientów (CRM, baza zamówień, lista mailowa)
- konfiguracja sklepu / strony WWW
- zdjęcia produktowe i materiały marketingowe
- dane księgowe za bieżący i poprzedni rok
Jakich narzędzi użyć
- Backblaze (osobisty) — Tani backup całego komputera w chmurze, ok. 9 USD/mc
- iDrive Business — Backup wielu komputerów + serwer NAS, plan firmowy od kilkudziesięciu zł
- Synology / QNAP NAS — Lokalny serwer + backup do drugiego NAS lub chmury, jednorazowy koszt 1500-4000 zł
- Google Workspace / Microsoft 365 — Wbudowane wersjonowanie - dobre na podstawowy backup poczty i dokumentów
Rekomendacja CyberStart dla 1-10 osób
Najprostszy zestaw: Microsoft 365 albo Google Workspace (wbudowany backup poczty i dokumentów) + Backblaze albo iDrive dla komputerów pracowników. Łączny koszt: 50-150 zł / osobę / mc. Pokrywa 90% scenariuszy. Reszta to już personalizacja pod konkretny biznes.
Najczęstsze błędy w backupie małej firmy
- kopia zapasowa na tym samym dysku co dane (ransomware zaszyfruje obie)
- kopia tylko w chmurze, do której masz dostęp z komputera firmy (atakujący też ją skasuje)
- kopia robiona ręcznie raz w miesiącu (zawsze zapomnisz)
- kopia bez sprawdzenia, czy się odtwarza (backup, którego nie testowałeś, jest tak samo dobry jak brak backupu)
- kopia tylko na dysku przenośnym leżącym obok komputera
Test odzyskiwania - raz na kwartał
Backup, którego nie testowałeś, nie istnieje. Raz na kwartał wybierz losowy plik z kopii i sprawdź, czy potrafisz go odzyskać. Raz w roku zrób większy test: udawaj, że dysk komputera padł, i spróbuj postawić środowisko od nowa z samej kopii. To godzina roboty, która ratuje firmę w realnym scenariuszu.
Backup a ransomware
Ransomware (oprogramowanie szyfrujące dane dla okupu) jest dziś jednym z najczęstszych ataków na MŚP. Dobra kopia zapasowa to najlepsza obrona — jeśli masz świeżą, bezpiecznie przechowywaną kopię, możesz odzyskać dane bez płacenia. Klucz: kopia musi być niedostępna z komputera firmowego. Inaczej ransomware ją zaszyfruje razem z oryginałem.
Podsumowanie
Kopia zapasowa to ubezpieczenie. Płacisz miesięcznie kilkadziesiąt złotych za to, że nigdy się nie przyda — ale jak się przyda, ratuje całą firmę. Zasada 3-2-1, automatyczne narzędzie i kwartalny test. To wystarczy.